zondag 14 januari 2018

Weekrecept: Sayur ulih (oelih)

Ingrediënten:

500 gr. sperzieboontjes
2 kemerinoten
200 gr. taugé
1/2 theel. kentjoer (kencur) Wordt verkocht als poeder of als wortelstok. (fam. van de gember)
blokje santen
2 salamblaadjes
2 uien
zout
2 flinke eetl. kleine garnaaltjes
1 teentje knoflook
sap van 1/2 citroen
1 1/2 theel. sambal trassi
1/2 lt. water.

Bereiding:

Was de boontjes en snijd ze doormidden. Verwijder zoveel mogelijk de groene vliesjes en bruine staartjes van de taugé, spoel ze af en laat ze goed uitlekken. Pel de uien en de knoflook en snipper ze fijn. Pof de kemirinoten in een droge koekenpan. Kook de bonen halfgaar. Maak van het blokje santen met 1/2 liter water dikke santen (dikke kokossaus). Wrijf de knoflook, sambal, kemirinoten en de kentjoer fijn in de vijzel.
Fruit dit kruidenmengsel in een beetje olie.

Voeg de santen met het gefruite kruidenmengsel toe aan de boontjes en laat dit zachtjes koken. Doe er ook de taugé en de salamblaadjes bij en laat dit alles nog even zachtjes doorkoken. (Zonder deksel op de pan i .v.m. schiften). Bak ondertussen de uien goudbruin en roer ze voor het opdienen door de sajoer doe nu ook de kleine garnaaltjes erbij.

Maak het gerecht af met het citroensap en zout naar smaak.

zondag 7 januari 2018

Lekker zelf sambal maken

De sambalans behoren tot de bijgerechten; ze worden geserveerd bij de hoofdgerechten. 

De sambal oelek (ulek) kan beschouwd worden als de basis van de verschillende erna beschreven sambals. U zult af en toe bij de bereiding van de sambals tegenkomen, dat de Spaanse pepers fijngewreven moeten worden. Dat gaat gemakkelijker als u de pepers eerst poft of even in heet water legt.

Een echte sambal krijgt men door de lombok in zijn geheel met zaad en al te gebruiken. De gerechten worden al dadelijk belangrijk minder scherp wanneer men dit zaad verwijdert door de opengesneden lombok even onder de kraan af te spoelen na de zaadjes met een scherp mesje te hebben losgesneden.

En tenslotte -maar dat is voor de bangerds- kan men de sambal "vervalsen" met er een theelepel tomatenpuree er aan toe te voegen.


Sambal ulek (oelek)

Ingrediënten:

20 verse lomboks (Spaanse rode pepers) en 1/2 tl zout

Bereiding:

Was de Spaanse pepers. Wrijf ze met het zout op de tjobek tot een brij. U kunt ze ook fijnmalen in een vleesmolen. Als u deze sambal in een schoongewassen, goed afsluitbaar potje in de koelkast zet, kan de sambal oelek vrij lang bewaard worden.

Tip: Ik zelf bak bovenstaande altijd heel eventjes aan. Is best wel lekkerder.


Sambal badjak

Ingrediënten:

1 ui
1 eetl. trassiewater
1 eetl. asemwater
1 flinke teen knoflook
(klapper)olie
1 eetl. gula djawa
5 kemiries
1 theel. sereh
5 lomboks
1 theel.l laos
1 theel. zout
schil van 2 citroenen
2 salambladeren en 2 theel. ketjap manis

Bereiding:

Pof de kemiries en snijd ze met de ui en de knoflook zeer fijn. Vermeng ze met de gula djawa en de overige kruiden, behalve lomboks en de bladeren. Bak dit mengsel in de olie bruin. Snijd de lomboks zeer fijn en doe ze met zout, trassie- en asemwater, een beetje ketjap, citroenschillen en bladeren bij het gebakken mengsel. Laat alles even smoren. Voeg, als het mengsel te droog wordt, 1 eetlepel water toe. In plaats van kemiries kunt u ook 30 tot 40 stuks katjang goreng (gebrande pinda's) gebruiken.


Sambal tomat

Ingrediënten:

5 rijpe tomaten
1 ui
1 theel. nootmuskaat
1 theel. peper
5 grote lomboks
¼ kopje azijn
zout

Bereiding:

Snijd de tomaten fijn. Braad de gestampte ui met de nootmuskaat, peper en de lombok. Voeg de azijn en de tomaten toe en laat het geheel opkoken tot een dikke saus.


Sambal trassie

Ingrediënten:

ca. 40 grote rode lomboks (Spaanse pepers)
2 grote uien
2 theel. trassie
½ theel. zout

Bereiding:

Vermeng de fijngesneden pepers met de trassie en bak ze in olie aan. Voeg aan dit mengsel de fijngesnipperde uien en het zout toe. Laat het geheel goed doorbakken. Maak het minder pittig met een klein lepeltje tomatenpuree. 


Sambal peteh

Een heerlijke sambal met petehbonen. 
Echt een sambal voor de liefhebber.

Ingrediënten:

100 gr. petehbonen
200 gr. verse gepelde garnalen
1 serehstengel, gekneusd
1 theel. trassi
1 eetl. water
1 theel. asem (siroop)
1 eetl. water
1/8 blok santen (kokos crème)
olie
5 rode lomboks
1 cm laos
3 sjalotjes
5 teentjes knoflook
zout naar smaak

Bereiding:

Maal de ingrediënten voor de boemboe fijn tot een mooie, gladde pasta. Meng de asem met het water en doe dit ook met de trassi. Verhit in een wadjan de olie en fruit hierin de boemboe met de sereh. Voeg dan het trassiwater, het asemwater, de petehbonen en de garnalen toe en kook dit mengsel in ongeveer 1 minuutje. Vervolgens de santen erin smelten en zachtjes laten koken. De sambal is klaar als de olie (van de santen) boven komt drijven.

vrijdag 29 december 2017

Tempeh is lekker en gezond.....

Tempeh is lekker en gezond en het heeft geneeskrachtige eigenschappen. Tempeh komt oorspronkelijk uit Indonesië. De Nederlanders hebben tempeh in Europa geïntroduceerd. In Nederland wordt tempeh veel gegeten door vluchtelingen en immigranten uit Nederlands Indië die in Nederland zijn gestrand toen Nederlands Indië ophield te bestaan en overging in Indonesië. Tempeh wordt ook verkocht in Japan en de VS. In Nederland is tempeh bij vele supermarkten te koop maar in andere landen moet je naar Aziatische toko´s toe. In
Indonesië is verse tempeh op de markt verkrijgbaar. In vele eethuisjes kun je dunne gebakken tempeh penyet eten. Dat is gefrituurde tempehplak begeleid door een mix van gekookte en rauwe groenten. Op straat staan er in Indonesië rijdende kraampjes waar je tempeh als snack kan eten.

Tempeh is een gefermenteerd sojaproduct wat geperst is tot een blok. Tempeh wordt gemaakt van sojabonen of mungbonen. Tempeh komt oorspronkelijk uit Java, Indonesië. Er is een groot verschil tussen tempeh en tahoe. Tempeh is veel gezonder dan tahoe. Men denkt dat tempeh al 2000 jaar bestaat. Vroeger was Java een onderdeel van Nederlands Indië. De Nederlanders hebben tempeh over de rest van de wereld verspreid. Het voedsel wordt buiten Indonesië vooral in Japan en Nederland gegeten. Zelfs in de Verenigde Staten is tempeh gewoon te koop.

Tempeh is trouwens een uitstekende vleesvervanger en zelfs veel beter dan tofu of tahoe. Er is een groot onderscheid tussen tahoe en tempeh als het gaat om de smaak en voedingswaarde. Tempeh bevat veel proteïne die uitstekend geschikt is voor diabetici. Zowel de proteïne als de vezels uit tempeh stabiliseren de bloedsuikerniveaus. Wanneer je als diabeticus veel tempeh en peulvruchten eet dan moet vrijwel altijd het medicijngebruik van de diabeticus worden aangepast in positieve zin. Omdat suikerpatiënten een grotere kans hebben op hart- en vaatziekten kan tempeh samen met peulvruchten worden gegeten om de kans op deze vervelende ziekten aanmerkelijk te verlagen.

In Indonesië is er veel minder sprake van darmkanker en borstkanker dan in westerse landen. Er zijn wetenschappers die de link leggen met het eten van tempeh. Tempeh bevat in ieder geval veel vezels en van deze voedingstof is het bekend dat het darmkanker voorkomt. Over kanker en tempeh verschillen de wetenschappers van mening. Een ander controversieel punt als het om tempeh gaat is vitamine B12. Wetenschappers in India en Indonesië hebben gemeten dat er vitamine B12 in tempeh zit.

Natuurlijke antibiotica in tempeh zorgen voor een rustige stofwisseling. Tempeh wordt in Indonesië als een natuurlijk medicijn tegen dysenterie gezien. Indonesië is een land waar de hygiëne van een totaal andere orde is dan westerse landen. Bovendien is er het altijd tropisch warm. Toch hebben de mensen er niet zoveel last van dysenterie. In Indonesië zijn mensen in de gevangenis onderzocht en het bleek dat mensen die veel tempeh aten minder last hadden van diarree dan mensen die geen tempeh aten. Tempeh is ook getest op konijnen. De konijnen werden expres ziek gemaakt met de E. coli bacterie. De ene groep konijnen kreeg tempeh en de andere groep niet. In de groep zonder tempeh kreeg 64% van de konijnen diarree en in de groep met tempeh kreeg slechts 36% van de konijnen diarree. Uit deze onderzoeken blijkt dat tempeh een werkend antibioticum is.

Tempeh kun je op vele manieren bereiden. Je kunt het stomen, bakken, roerbakken en frituren. Tempeh kan worden gemarineerd met sojasaus, sambal en knoflook. Daarna kun je het opbakken. Tempeh is veel lekkerder dan zijn sponzige zusje genaamd tofu. Het heeft meer textuur, meer bite en meer smaak van zichzelf.

Kleine stukjes tempeh kun je apart opbakken om het te mengen door een pastagerecht in plaats van gehakt. Stukjes tempeh kun je ook door een rijstgerecht doen. Tempeh is een onderdeel van gado-gado alhoewel er zoveel variaties gado-gado zijn als dat er Indonesische koks zijn. Een andere eettip is om met een kaasschaaf tempeh in dunne plakken te snijden en deze vervolgens op te bakken. Je kunt deze van wat bladeren ongekookte Chinese kool, witte kool en gekookte spinazie voorzien om je eigen tempeh penyet te maken. Serveren met sambal!

Lekker recept: Sambal goreng tempéh

Ingrediënten:

1 blok tempeh
1 ui
1 teentje knoflook
3 lombok (of meer naar smaak)
1/2 theel. laos poeder
stuk gula djawa
eventueel een klein beetje zout
Ketjap manis

Bereiding:

De tempeh in langwerpige stukjes snijden en in de wadjang/wok (of frituurpan) met olie, lichtbruin bakken. Daarna de fijngesneden ui met knoflook en de in ringetjes gesneden lombok met olie fruiten in de wadjang.

Kopje water, de laos en gula djawa toevoegen en op een laag vuur een beetje inkoken. Vervolgens de gebakken tempeh er goed doorheen roeren, héél klein beetje ketjap erdoor en even wat verder "droogkoken" (pas op voor verbranden).