donderdag 30 juni 2016

Apenhaar, apehaar of abon

Abon of ‘apenhaar’ is reeds gegaard draadjesvlees van rund, varken of kip dat in kruiden wordt gemarineerd en dan in olie wordt gebakken, totdat al het water eruit is verdampt. Daarna wordt het extra uit elkaar gepluisd en ontstaat een droge, vezelige substantie die heerlijk is als bijgerecht op rijst of gewoon als snack. Het is hier bekend uit Indonesië, maar China en div. andere Aziatische landen kennen ook dit soort gekruid gedroogd gepluisd vlees.

Hoe eet je het? Simpel hoor…..Een plukje van het ‘apenhaar’ eten als smaakmaker  op je witte rijst of  op een wit sneetje broodje besmeerd met  roomboter maar, gewoon lekker pikken uit het bakje is ook zo verrukkelijk. De zoetige, kruidige draadjes zijn onweerstaanbaar lekker. Sommige varianten zijn licht van kleur en extreem fijn; ze smelten op de tong.  Yammie..

Van 5 kilo vlees hou je ongeveer 1 kilo abon over. Dat betekent dat goede abon best prijzig kan zijn. Het beste apenhaar is niet makkelijk te vinden in Nederland. O.a op de Tong Tong Fair is erg goede abon te koop. Sommige toko’s verkopen het “onder de toonbank” daar het in Nederland niet verkocht mag worden (zo wordt beweerd ivm gekke koeienziekten)

De meest gangbare varianten zijn: abon sapi (rund), abon babi (varken) en abon ayam (kip). Abon Is luchtdicht nog maanden buiten de koelkast te bewaren.

Trouwens, wist je dat abon vroeger in Azië ook werd gebruikt als een soort krachtvoer voor ondervoede of kieskeurige kindjes……….


woensdag 29 juni 2016

Tempé

Tempé (ook wel tempeh) wordt gemaakt van gefermenteerde sojabonen. Het heeft een veel meer uitgesproken smaak dan tofu. Maar met een goede marinade, lekkere dressing of de juiste kruidenmix kun je van tempé een heerlijke maaltijd maken. Tempé koop je bij biologische winkels, toko’s of bij sommige grote supermarkten. Het is geschikt om te bakken, te frituren, te wokken en te stoven. Tempé is net als tofu eiwitrijk, maar bevat daarnaast ook nog veel vezels en B-vitaminen (maar geen B12).


Tips en trucs

-          Tempé kun je bakken, frituren, wokken, stoven of stomen.
-          Je kunt tempé in allerlei verschillende soorten gerechten gebruiken, zowel ik koude  als warme gerechten. Je kunt tempé echter beter niet rauw eten.
-          Je kunt tempé in stukjes snijden en bakken, wokken of frituren, als plak bakken in de  oven of verkruimelen en krokant bakken. Je kunt ook de tempé in blokjes snijden en  een paar minuten stomen en vervolgens in een salade verwerken.
-          Tempé moet in de koelkast bewaard worden en moet na opening binnen een paar  dagen worden gebruikt.
-          Tempé kun je ook invriezen, dan is het langer houdbaar.

Recept: Sambal goreng tempéh

Ingrediënten:

1 blok tempeh
1 ui
1 teentje knoflook
3 lombok (of meer naar smaak)
1/2 theel. laos poeder
stuk gula djawa
eventueel een klein beetje zout
Ketjap manis


Bereiding:
De tempeh in langwerpige stukjes snijden en in de wadjang/wok (of frituurpan) met olie, lichtbruin bakken. Daarna de fijngesneden ui met knoflook en de in ringetjes gesneden lombok met olie fruiten in de wadjang.

Kopje water, de laos en gula djawa toevoegen en op een laag vuur een beetje inkoken. Vervolgens de gebakken tempeh er goed doorheen roeren, héél klein beetje ketjap erdoor en even wat verder "droogkoken" (pas op voor verbranden).

dinsdag 28 juni 2016

5 lekkere ontbijtjes in Indonesië



Een goed ontbijt geeft je een gezonde start van de dag, zegt het Voedingscentrum. In Nederland bestaat de basis van een goed ontbijt uit brood of ontbijtgranen zoals muesli. Ook in Indonesië wint brood steeds meer terrein. Al verkiezen de meeste Indonesiërs nog steeds nasi-gerechten (rijst) boven roti (brood). Vijf populaire ontbijtjes in Indonesië:



1. Nasi goreng

Nasi goreng, letterlijk vertaald gebakken rijst, is een populair gerecht in Indonesië. Zo populair dat het het meest gezochte Indonesische recept is op Google

Indonesiërs eten nasi goreng niet alleen voor het avondeten, maar ook voor de lunch en het ontbijt. Nasi Goreng is op verschillende manieren te bereiden. Je kunt het zo eenvoudig of zo complex mogelijk maken als je zelf wilt. Veel sambal er in, of juist niet. Stukjes vlees erbij, of vegetarisch. Met nasi goreng kun je echt alle kanten op.


2. Bubur ayam

Bubur ayam is rijstepap met stukjes kip. Omdat bubur ayam veel water bevat, zitten er niet zo veel calorieën in. Wel is het zo dat je na het eten van bubur ayam, snel weer honger krijgt. Om het volle gevoel langer vast te houden, is het misschien een idee om de bubur te combineren met proteïnerijk voedsel zoals ei, tempe of tahu.


3. Nasi uduk

Nasi uduk is rijst gestoomd in kokosmelk. Meestal wordt nasi uduk gegeten met stukjes tempé en ei. De kokosmelk waarin de rijst gestoomd wordt, bevat veel verzadigd vet. Eet er daarom niet te veel van. Nasi uduk geeft voor lange tijd een verzadigd gevoel.

4. Lontong sayur

Lontong sayur bestaat uit rijstblokjes (lontong) met groenten (sayur) en eventueel ei. Net als bij nasi uduk, is kokosmelk ook bij lontong sayur een belangrijk bestanddeel. Dus ook hier geldt: Geniet, maar eet met mate.


5. Nasi pecel

Nasi pecel bestaat voornamelijk uit verschillende soorten groenten. Je kunt het met of zonder rijst eten. De vezels die in de groenten zitten, helpen cholesterol in het bloed te verlagen en stimuleren de spijsvertering. De pindasaus die over de groenten wordt gegoten, is rijk aan proteïnen. Nasi pecel bevat weinig calorieën en geeft voor lange tijd een verzadigd gevoel. 

maandag 27 juni 2016

Geschiedenis Indische rijsttafel

Van generatie op generatie is de Indische rijsttafel als een koloniale erfenis doorgegeven. De Indische eetcultuur en de rijsttafel is een product van het kolonialisme.

Eigenlijk praten Indische mensen zelf bijna nooit over de rijsttafel. Dat is eigenlijk heel logisch want dat is hun eten niet. Misschien klinkt dat vreemd maar het waren de veelal welgestelde Europeanen die de rijsttafel lieten opdienen.

Zo'n uitstalling van zoveel mogelijk gerechten ineens die allen heerlijk geurden en er goed uitzagen werkte vooral statusverhogend voor de gastheer en gastvrouw. De Indo's vonden het eten zelf veel belangrijker en met de eenvoud daarvan was weinig mis. Een bord rijst met sayur en een gedroogd visje was het lievelingseten van menige Indo.

Toch wordt er wel eens een maaltijd aangeboden met meerdere gerechten met Indische, of beter gezegd Javaanse, gerechten bij een selamatan of ceremoniële maaltijd, bijvoorbeeld bij het huwelijk, een geboorte of een overlijden. Maar dan is dat meer bedoeld als een soort offerande ter voortzetting van de selamat. Want zonder een selamatan het dagelijkse leven door laten gaan zou leiden tot disharmonie en ongeluk.


Tegenwoordig is het hier in Nederland natuurlijk anders geworden. Een rijsttafel is hier gemakkelijk te verkrijgen via een restaurant of cateraar en de oorspronkelijke achtergrond is praktisch verdwenen. Bovendien het gemak van het door een ander te laten koken en bakken is heel wat praktischer als zelf - soms dagenlang - in een keuken te staan om 15 of meer gerechten op tafel te krijgen. Ook wordt er bij de Indische families in huiselijke kring met feestelijke gelegenheden vaak uitgebreid gekookt en leeft de selamatan eigenlijk nog een beetje voort.

donderdag 23 juni 2016

Lalab (groentegerecht)



In Indonesië eet men veel half rauwe groenten. Groenten die even in kokend water zijn ondergedompeld of die men bovenop de rijst enkele minuten heeft laten meestomen. Ze worden lalab genoemd.

Voor lalab worden tientallen groenten gebruikt: kool, komkommer, sla, div. bladgroenten maar ook groenten die in het wild groeien, langs de bosrand of aan de rivierkant.
Van dit soort onkruid wordt meestal de poetjoek, de jonge uitlopers, gegeten.
Deze lalab is het eenvoudigste gerecht van de Indische keuken. Men neemt een paar blaadjes tussen de vingers, haalt ze door een likje sambal en eet ze met droge rijst.


Lalab van komkommer (lelab ketimun)

Ingrediënten:
1 komkommer
sambal oelek of sambal trassi

Bereiding en hoe te eten.....:
Schil een komkommer, snijd haar in de lengte doormidden en verwijder het zaad. Snijd iedere helft nogmaals doormidden en verdeel daarna de lange repen  in de breedte in stukken van ca 4 á 6 cm. Het lekkerste is deze lalab van zeer jonge komkommers, die nog geen zaadjes hebben geschoten. Stapel de stukken komkommer op een schaaltje en serveer er apart de sambal bij. De lekkerste combinatie is die met sambal oelek of sambal terasi.
Men legt een lepeltje sambal op de rand van het bord en haal daar het uiteinde van de komkommer doorheen; bijt dat stukje af en haal het restant opnieuw door de sambal. 

Lalab van sla (lalab slada)

Het binnenste van een slakropje
Sambal.....maakt niet uit welke.

Pluk het hart van de sla niet helemaal uit, maar snijd het in de lengte in vieren. Serveer de stukje met sambal. Ook kunnen grotere slabladeren gescheurd worden en op dezelfde manier gegeten worden.

Lalab van Spinazie ( Lalab bajem)

Een handvol jonge spinaziebladeren
Sambal, onverschillige welke...

Was de spinazie; laat ze uitlekken. Leg ze, gewikkeld in plastic folie even boven kokend water of boven de stomende rijst. Haal ze uit de folie en serveer ze met sambal.

Lalab van Kool (lalab koebis)

4 á 6 koolbladeren uit het hart van de kool
Sambal manis of sambal badjak

Overgiet de koolbladeren met kokend water en laat ze daarin afgedekt een poosje staan, zodat  de bladeren slap worden.
Laat ze uitlekken en besmeer ze "dun" met heerlijke sambal manis of badjak.

Lalab van Tomaat
 
2 grote tomaten
1 theel. sambal terasi
1 eetl. ketjap manis
sap van een teentje knoflook
sap van een 1/2 citroen of limoen
1 theel. slaolie

Dompel de tomaten een minuut in kokend water. Trek er de schil van af en snijd de tomaat in dikke plakken. Vermeng de sambal met de ketjap, knoflooksap, citroensap en enkele druppeltjes olie.
Giet dit sausje over de grote plakken tomaat.

Tip: Kort voor het opdienen bereiden.

woensdag 22 juni 2016

Kokoswater is een echte dorstlesser

Kokoswater is de laatste jaren immens populair geworden. Dit verkoelende drankje wordt wereldwijd verkocht. Wereldsterren als Madonna, Rihanna en Demi Moore kunnen niet meer zonder. Niet alleen omdat het zo lekker is. Kokoswater is ook goed voor de gezondheid. En laat het net zo zijn dat dit drankje in Indonesië volop te verkrijgen is. 

Kokoswater bevat grote hoeveelheden kalium, calcium en magnesium en is daarom een populair sport- en vitaminedrankje. Kokoswater heeft een zeer laag vetgehalte en bevat geen kunstmatige zoetstoffen en zoetstoffen. Ook is kokoswater cholesterolvrij en 99 procent vetvrij.

Met name in de Verenigde Staten doet kokoswater het goed. Dit komt onder andere omdat wereldsterren zoals Madonna medeburgers aanmoedigen het drankje te kopen. 

Maar niet iedereen is van mening dat kokoswater goed is voor de gezondheid omdat het geen hoge voedingswaarde heeft. Air kelapa is lekker verfrissend voor op tropische dagen en een echte dorstlesser. In Indonesië kun je kokoswater uit een jonge kokosnoot drinken.

Langs de kant van de weg, maar ook sommige restaurants hebben es kelapa muda bulat op de drankenlijst staan. Es kelapa muda bulat is kokoswater dat in de kern van jonge groene kokosnoten zit. Dit kokoswater – met of zonder toegevoegde suiker - wordt in de kokosnoot zelf geserveerd met een rietje en een lepel om het kokosvlees van de bast te schrapen.

dinsdag 21 juni 2016

Pittig eten kan gezond zijn

In Indonesië houd men het algemeen van pittig eten. Hoe pittiger, hoe lekkerder. Bamisoep zonder rawit, of nasi goreng zonder een thee- of eetlepel sambal, is als een stuk vlees zonder zout, zeggen ze. Uit onderzoek blijkt dat pittig eten gezondheidsvoordelen met zich meebrengt.

Gewichtsverlies
De hete sensatie in pittige gerechten komt van de stof capsaïcine. Uit onderzoek blijkt dat deze stof je metabolisme stimuleert waardoor je tot acht procent meer calorieën verbrandt. Ook is het zo dat wanneer mensen aan pittige gerechten beginnen, ze meestal kleinere porties opscheppen en dus minder calorieën opnemen.

Goed voor je hart
Pittig eten kan de hartfunctie verbeteren. De stof capsaïcine, die zorgt voor een hete sensatie op de tong, kan het slechte cholesterol verlagen. Onderzoekers zijn erachter gekomen dat de stof de ophoping van cholesterol helpt verminderen waardoor het bloed beter door de bloedvaten kan stromen.

Kankerpreventief
Er is bewijs dat pittig voedsel in het algemeen, kankerbestrijdende eigenschappen bevat. Volgens American Cancer Society, kan de stof capsaïcine de groei van prostaatkankercellen vertragen.      

Tevens blijkt dat capsaïcine zorgt voor een verhoging van stikstofmonoxide in het bloed wat de bloeddruk kan verlagen en beschermt tegen ontstekingen. In vergelijking tot andere pepers kan de cayennepeper de bloeddruk het snelst omlaag brengen.


Tip: Als je per ongeluk een beetje uitgeschoten bent met de sambal of chilipeper zorgt een scheutje citroensap ervoor dat het wat minder pittig wordt. In plaats van een scheutje citroensap kun je ook een schepje suiker toevoegen als je je gerecht wat te pittig hebt gekruid.

maandag 20 juni 2016

Wat is nu eigenlijk spekkoek?

Spekkoek (spekuk of kue lapis) .....is een Indische cake- of koekachtige lekkernij die tijdens de koloniale tijd in Nederlands- Indië is uitgevonden. Het idee is waarschijnlijk afgeleid van een vergelijkbare type cake van Duitse oorsprong, maar aangepast met in Nederlands-Indië beschikbare grondstoffen.

Spekkoek bestaat uit laagjes in twee kleuren, om en om. In het oorspronkelijke recept wordt de donkere kleur verkregen door het gebruik van bruine suiker, terwijl er in de lichte lagen geraffineerde (witte) suiker zit. Later zijn andere varianten verzonnen, waarin soms gebruik wordt gemaakt van cacao en/of de lichte lagen vrolijk gekleurd worden, bijvoorbeeld met groene pandan. Ook de hoeveelheden ei uit het originele recept worden niet meer door alle moderne spekkoekbakkers toegepast. 

De bereiding van spekkoek is erg bewerkelijk en niet eenvoudig, aangezien het gerecht met grote nauwkeurigheid, laag voor laag, dient te worden gebakken; de lekkernij wordt daarom van oudsher alleen bij speciale gelegenheden geserveerd.

De "echte" Indische spekkoek wordt soms verward met het oorspronkelijk Nederlands-Indische gerecht kue lapis, omdat die naam letterlijk "cake in laagjes" betekent. De kue lapis die wij in Nederland kennen, is echter opgebouwd uit pudding- of geleiachtige lagen van allerlei kleuren (meestal twee per koek); de lagen zijn vaak ook veel dikker dan bij spekkoek.

In het huidige Indonesisch wordt spekkoek echter met verschillende namen aangeduid. Zo gebruikt men spekuk, duidelijk uit het Nederlands afgeleid, maar juist ook de benaming kue lapis wordt in Indonesië gebruikt voor wat wij spekkoek noemen. Daarnaast komt ook de benaming lapis legit ook nog regelmatig voor. 
Momenteel is spekkoek vrijwel overal te koop bij de toko maar ook bij Sligro, Makro en sommige grote supermarkten.

zondag 19 juni 2016

Indonesiërs hebben passie voor eten en koken

Onderzoeksbureau GfK vroeg aan meer dan 27.000 mensen uit 22 landen hoe gepassioneerd zij zijn over eten en koken en hoeveel uur per week zij besteden aan het bereiden van een maaltijd. Over Indonesiërs schrijft het onderzoeksbureau het volgende:

Tijd

Indonesië staat in de top vijf van landen waar de inwoners de meeste tijd spenderen aan koken. Indonesiërs besteden volgens het onderzoek 8,3 uur per week om een maaltijd te bereiden. Daarmee staat het land op de vierde plaats in de lijst, boven Italië. Italianen koken 7,1 uur per week. De top 5 wordt aangevoerd door India. Daar besteden de inwoners 13,2 uur per week aan koken.


Kennis en ervaring

Indonesië staat in de top vijf van landen waar de inwoners menen veel kennis en ervaring te hebben op het gebied van koken. 38% van de respondenten uit Indonesië zegt 'een expert' te zijn in de keuken. Daarmee staat het land op de vijfde plaats in de lijst. De top 5 wordt aangevoerd door Zuid-Afrika. Daar meent 50% van de respondenten een expert te zijn op het gebied van koken.


Passie

Indonesië staat in de top vijf van landen waar de inwoners zeggen te koken met passie. 40% van de respondenten uit Indonesië zegt een passie te hebben voor eten en koken. Daarmee neemt het land een vierde plaats in op de lijst. Op nummer 1 staat Italië. Daar meent 43% van de respondenten een passie te hebben voor eten en koken.


Nederland hoorde niet onder de onderzochte landen door GfK.

zaterdag 18 juni 2016

Weekrecept: Indische pasteitjes

Ingrediënten voor de vulling:

350 gram rundergehakt 
500 gram worteltjes, fijngehakt en wat erwtjes (klein blikje?)
2 uien, fijngehakt 
2 teentjes knoflook, fijngehakt 
half bosjes selderij, fijngesneden 
50 gram laksa (bij de toko verkrijgbaar) 
2 hard gekookte eieren
eventueel 2 hardgekookte aardappelen 
1 runderbouillonblokje en een eetlepel ketjap manis 
zonnebloemolie
Zout en peper

Ingrediënten voor het deeg:

1 ei 
350 gram bloem (meel) 
Scheut lauw water 


2 eetl. olie 

TipJe kan ook hartige taartdeeg vellen gebruiken van de fa. Koopmans. 

Bereiding:

Maak altijd eerst de vulling van de pasteitjes klaar, want anders wordt het deeg te droog 
Knip de laksa (so-oen ) in kleine stukjes, week ze in warm water een ½ uur en laat ze dan uitlekken. 
Pel de eieren en snij het in kleine stukjes. 
Fruit het gehakt samen met de uien en knoflook fijn in de olie. Als het gaar is, de fijngehakte wortel en de erwtjes erbij doen en mee laten bakken. Dan selderij, peper en zout en bouillonblokje toevoegen. Ook de kleine stukjes aardappel erbij doen. Goed door elkaar mengen en overtollig vet weggooien. Voeg de geweekte so-oen toe, de stukjes ei en het geheel weer (heel) voorzichtig door elkaar mengen. 

Kneed van de ingrediënten/deeg een samenhangend deeg. Als het klaar is, ongeveer 15 minuten afgedekt wegzetten en dan weer kneden. 

Het deeg is pas goed als het niet meer aan je handen kleeft. Rol het deeg op een met bloem bestrooide plank niet te dun uit. 
Steek er met behulp van een kopje of glas ( ik gebruik toch liever een klein bordje) ronde figuren uit. Leg op elk rondje een eetlepel van de vulling, vouw ze dicht in tweeën, de randen goed dichtknijpen en dan met duim en wijsvinger golfjes maken in de randen. Met een vork gaat het eenvoudiger. 

Bak de pasteitjes in ruim olie lichtbruin, maar de olie mag niet te heet zijn als de pasteitjes erin gaan. Eventueel in de frituurpan op ongeveer 170c.


Pasteitjes zijn lekker met een chilisausje of een zoetzuur sausje

vrijdag 17 juni 2016

Zoveel meer met kokos

In de Zuid-Oost-Aziatische keuken kan men niet zonder kokosmelk. De Indische koks gebruiken kokosmelk van voor- tot nagerecht.

Een Indisch gezegde zegt dat wie een kokospalm plant, niet alleen voedsel en drank plant, maar ook voor transport, onderdak, kleding en een erfenis zorgt. In Bali zorgt men er altijd voor dat ze niet hoger gaan bouwen dan de kokosbomen. Bijna naast elk huis staat een kokosboom, maar die is altijd hoger dan het huis. Dit doen ze uit respect voor God, want redeneren ze: "God heeft ons de boom gegeven die ons alles geeft en dat moet je niet proberen te overtreffen".


Kokosmelk komt van de kokosnoot. Over de oorsprong is men het niet helemaal eens. Lang geleden sprak men wel eens over 'de noot van India', maar toen de Portugese handelaars de vrucht ontdekten, gaven ze hem de naam 'coco', omdat ze vonden dat de noten op apengezichten leken. Binnenin een kokosnoot zit hard, wit vruchtvlees. Het vocht dat erin zit, is geen kokosmelk maar kokoswater.

Om kokosmelk te krijgen, doen ze warm water bij het vruchtvlees en persen ze dat. Wat overblijft, is kokosmelk. Als je die een tijdje laat staan, dan stijgt de kokosroom naar het oppervlak. Kokosmelk wordt in tal van gerechten gebruikt, vaak om de scherpte van chilipepers af te zwakken. Kokosroom wordt vooral in desserten gebruikt. Tegenwoordig kan je kokosmelk in elke supermarkt kopen. In de Aziatische supermarkten of de zgn toko's heb je een grotere keus. Daar is hij meestal ook goedkoper.

Er zijn veel kokosproducten en die worden ook allemaal veel gebruikt in recepten. Zo veel verschillende, dat ik merk dat sommige mensen het verschil echt niet meer zien. Ik ga proberen, u een beetje wegwijs hierin te maken.

Kokosolie en kokosvet

Dit is de olie gemaakt uit kokospulp. De woorden kokosolie en kokosvet worden door elkaar gebruikt, wat soms wat verwarrend is, het is echt één en hetzelfde product. Het is hard vet en wordt vloeibaar op ongeveer 25 graden. Normaal heet dat vet, maar het wordt veelal kokosolie genoemd. Dan heb je nog extra vierge kokosolie (met kokossmaak) en ontgeurde kokosolie (zonder kokossmaak). Kokosolie gebruik je bijvoorbeeld om in te bakken, mee te bakken, of voor rauwe snacks, zoals taarten en chocolaatjes.




Kokosmelk (klappermelk)

Kokosmelk is een melkachtige substantie dat smaakt daar kokos, het is lekker dik en romig. Wanneer je een kokosnoot open maakt zit daar geen melk in, dat is kokoswater. Kokosmelk wordt gemaakt door het kiemwit van kokos met water te vermengen Je kunt kokosmelk overal kopen, met allerlei kwaliteiten, toevoegingen, prijzen en vormen. Ik schrijf het duidelijk: kokosmelk kan heel veel toevoegingen bevatten, maar het hoeft niet. 
Bij kokosmelk lees je dus het etiket om te zien wat je precies in huis haalt voordat je het koopt. Kokosmelk hoeft alleen uit kokos en water te bestaan. Dan kun je nog kiezen tussen biologische en niet-biologische kokosmelk. En kokosmelk uit blik en kokosmelk uit pak.

Santen (kokoscreme)

Als je santen gaat maken, kan dat van vers geraspt kokosvlees, maar ook van gedroogde geraspte kokos. Je hebt dunne santen, santan cair en dikke santen, santan asli, santan krim en creamed coconut, het bekende blok santen.

Zo'n blok santen kun je aanlengen met warm water om kokosmelk van te maken (1 blok is genoeg voor 1 liter kokosmelk). Het is makkelijk in gebruik, want je kunt zelf bepalen hoeveel water je toevoegt. Zo bepaal je zelf de kokossmaak van je gerecht. Aangebroken kokosmelk, room of aangelengde kokoscreme kun je maar kort bewaren in de koelkast, invriezen is geen probleem. 


Santen of kokoscrème wordt veelal gebruikt in avondmaaltijden (in curry’s bijvoorbeeld) of bij lekkere bakrecepten en chocolaatjes. Bij kamertemperatuur is het gestold (behalve op de warme zomerdagen) en bij verhitting smelt het. Erg lekkere toevoeging.

Kokosrasp

Rasp van de kokos. Dit is bij de meeste wel bekend en ook (volgens mij) zonder toevoegingen. Het wordt veel gebruikt bij koekjes, baksels en bonbon achtigen. Erg lekkere smaakmaker en ruim verkrijgbaar.

Kokosmeel

Kokosmeel is glutenvrij en je kunt er glutenvrije baksels mee maken, zoals cake en muffins. In eerste instantie lijkt het erg duur, maar je hebt er maar weinig van nodig, waardoor het weer goedkoper wordt, in verhouding. Kokosmeel leunt zwaar op het gebruik van veel eieren, dus ei vrij bakken is met kokosmeel niet echt een goede optie. Kokosmeel is erg fijn, geeft geen kokossmaak en is alleen te koop in de biologische winkel.

Kokospoeder

Kokospoeder is de melkpoeder variant van kokos. Handig bij sommige recepten, voornamelijk bij chocolaatjes. Het geeft een romige smaak.

Kokoswater

Kokoswater is het water dat zich in de kokosnoot bevindt. In tropische landen kun je dat zo leuk eruit drinken met een rietje, heel gezellig. Kokoswater heeft weinig smaak, maar wel veel mineralen. Het wordt veel gebruikt als dorstlesser in de sportwereld. Het helpt ook bij het herstel, vanwege de mineralen die erin zitten. Kokoswater is niet goedkoop. Je koopt het bij de biologische winkel of in de toko.

Kokoschips
Ja, dat bestaat ook nog. Vergelijkbaar met bananenchips, maar dan dus van kokos.


Handige tip met kokos

Ga je een sayurgerecht maken? Vermijd liever het gebruik van sterk geconcentreerd kokosmelk. Doe het op z'n Indonesisch en gebruik gewoon gemalen kokos (klapper) die je in gekookt water laat opwellen zodat je kokosmelk krijgt zonder industriële toevoegingen. 

Let wel: alle gerechten waarin kokos is verwerkt dien je op een laag vuurtje goed te laten doorkoken totdat de olie boven komt drijven. Haal de olie er niet uit. Ze dient namelijk hetzelfde te zijn als de deksel van je pan.

donderdag 16 juni 2016

Kruiden als medicijn

Kurkuma; heilig, geneeskrachtig kruid

In de traditionele Indische geneeskunde, is kurkuma/koenjit of geelwortel al eeuwen gekend als geneeskrachtig kruid. Kurkuma wordt genoemd in de oude geneeskunde in de eerste eeuw voor Christus en blijkt een belangrijk kruid voor het reinigen van bloed. De wortelstok wordt geëerd om zijn reinigende werking voor het lichaam.


Bij inwendig gebruik zou kurkuma het cholesterolgehalte verlagen. De ingeademde rook van de wortel heeft verder een slijmoplossende werking. Gemalen wortels hebben dan weer een positieve invloed op maag- en darmproblemen. Kurkuma is sterk ontsteking werend en verzacht de pijn, zwelling, koorts en verstopte ademhalingswegen. Het bevordert het losmaken van slijm en werkt antibacterieel, antiviraal, schimmeldodend en immuniteit verhogend. Kurkuma wordt gebruikt bij huidontstekingen, eczeem, droge huid, artritis, reumatische aandoeningen, spierpijn, oedemen, kneuzingen, wonden , kiespijn en menstruatieproblemen.

Tevens is het een krachtige ontstekingsremmer bij acute en chronische ontstekingen. Het vermindert ochtendstijfheid en gewrichtspijn bij reuma, vermindert de ontstekingen bij andere auto-immuunziekten, helpt tegen spierpijn, peesontsteking en jicht. Het werkt cholesterolverlagend en beschermt de lever: het ontgift de lever en bevordert de leverfunctie.

Kurkuma is eetlustopwekkend, bevordert de spijsvertering, verdrijft winderigheid en stilt krampen. Het gebruik van kurkuma helpt ook bij een slechte spijsvertering en dan vooral bij een slechte vertering van vetten. Het voorkomt winderigheid, een opgeblazen gevoel, zuurbranden en diarree.

De Indische keuken gebruikt het poeder - of de gedroogde wortel - in bijna ieder gerecht. In Indonesië zijn de verse bladeren ook een geliefde specerij. Buiten de geneeskundige toepassingen en het gebruik in de keuken wordt de wortel ook gebruikt als kleurstof. 

Koriander/Ketumbar; goed voor de spijsvertering


Van koriander worden zowel de bladeren als de zaadjes gegeten. De gemalen zaadjes zijn ook bekend onder de Indonesische naam ketoembar. Sommige mensen houden niet van de smaak van korianderblad. Vaak kunnen de mensen die de bladeren afwijzen wel de smaak van gemalen korianderzaad waarderen. Koriander is een lekker kruid wat voornamelijk wordt gebruikt in de Zuid-Oost Aziatische keuken, maar men vindt het ook regelmatig terug in de Mexicaanse keuken en in recepten uit het Midden Oosten. Koriander is vanouds gebruikt als medicijn. Het werkt vooral goed tegen ziekten die te maken hebben met de spijsvertering.




Laos; menstruatie opwekken .

Laos is een plant en verwant aan gember en is waarschijnlijk afkomstig uit Indonesië maar wordt momenteel geteeld in Indochina, Thailand, Maleisië en Indonesië. Het kruid werd echter met zekerheid al in de twaalfde eeuw ook in Europa gebruikt: Hildegard van Bingen gebruikte het in die tijd als medicijn tegen ‘hartpijn’.

De wortel wordt gebruikt als specerij en heeft een milde gembersmaak. Hij heeft ook iets scherps wat neigt naar peper en hij ruikt naar citrus en pijnbomen. Hij wordt vers, gedroogd of ingemaakt gebruikt. Laos kan in recepten vervangen worden door gember en een beetje peper.
Laoswortel wordt in Indonesië gezien als een pepmiddel en een afrodisiacum. Het zou bovendien de menstruatie opwekken.

 

Gember; als medicijn om je lichaam gezond te houden
Fijngestampt in heet water zijn de jonge vruchtenscheuten een ideaal middel tegen diarree. in volgroeide maar onrijpe toestand wordt de vrucht als groente verwerkt (gudeg, een Javaanse specialiteit).

Gember is een populaire plant die gebruikt wordt als specerij, maar ook heel nuttig is om in te zetten bij allerlei kwalen. Bij ziekte is het een goed geneesmiddel maar het werkt ook preventief om je lichaam gezond te houden. Een handige, krachtige plant dus die ook nog eens lekker is om te consumeren.

Gember wordt veelal gebruikt in de keuken maar is ook zeer nuttig in de geneeskunde.  De wortel wordt al lang gebruikt in de Chinese geneeskunde, vooral om de spijsvertering te stimuleren. Gember is al jaren zeer populair in Azië, het moderne gebruikt van gember in de kruidengeneeskunde is pas sinds een de laatste jaren van toepassing.
In gember zitten allerlei vitamines, minerale, eiwitten, koolhydraten en vezels. Vitamine B1, B2, B6 en vitamine C vind je terug in de gember naast de mineralen natrium, magnesium, kalium, fosfor, ijzer en zink. Gember kan helpen tegen klachten als misselijkheid en helpt om gezwollen gewrichten te verminderen. Ook is deze wortel enorm goed voor je spijsvertering en het verbranden van calorieën.
Gember is zuiverend en pijnstillend. Het werkt namelijk als een antioxidant, lost slijm op en ontspant.

Tot slot is gember een echte must voor het ontgiften van je lichaam. Gember zorgt namelijk voor een sneller metabolisme en zorgt ervoor dat je lichaam afvalstoffen beter kwijt kan.




Jackfruit; tegen diaree

Fijngestampt in heet water zijn de jonge vruchtenscheuten een ideaal middel tegen diarree. in volgroeide maar onrijpe toestand wordt de vrucht als groente verwerkt (gudeg, een Javaanse specialiteit).






Citroengras / Sereh; voor o.a. maagpijn

De stengels en het blad hebben een duidelijke citroengeur.
De bladthee wordt gebruikt voor maagpijn, diarree, hoofdpijn, koorts en de griep.

Het heeft tevens een ontsmettende werking. Uit de plant wordt voor medische doeleinden olie gedestilleerd. De olie wordt gebruikt in cosmetica, in het voedsel en in de aromatherapie om de bloedsomloop en spierspanning te verbeteren. Sereh wordt gebruikt in tarijke sauzen, soepen en andere gerechten. Sereh kan in recepten citroenschil vervangen.






Tamarinde / asem; werkt opmonterend



De peulen worden binnen de geneeskunde voor verschillende doeleinden gebruikt. De zaden helpen tegen eczeem. Tamarinde werkt opmonterend, stimuleert de eetlust, is laxerend en heeft koortsverlagende eigenschappen. De schors werkt bij astma. Asem wordt aan veel Indonesische gerechten toegevoegd, zoals kerriegerechten en chutneys. Ook wordt er van tamarinde snoepgoed gemaakt en een verfrissende drank. 

woensdag 15 juni 2016

Culinair weetje

De Indonesische keuken (in Nederland ook de Indische keuken) is zeer divers. Indonesië bestaat uit ongeveer 17000 eilanden, waarvan er zo'n 6000 bewoond zijn. Veel eilanden kennen hun eigen recepten, die met specifieke kruiden worden bereid. Zo zijn de gerechten op Sumatra in het algemeen veel pittiger dan op Java. De gerechten van Oost-Java zijn doorgaans wat zoeter van smaak. Daar wordt onder andere ook meer gebruikgemaakt van de Goela Djawa (Javaanse bruine suiker, ook wel palmsuiker) en Petis (een op marmite gelijkend product gemaakt van garnalen).
De keuken heeft onder invloed gestaan van de Chinese, de Indiase, de Arabische en ook de Nederlandse keuken. Elk heeft zijn bijdrage geleverd aan de grote verscheidenheid aan gerechten in de Indonesische keuken.
Omgekeerd had de Indonesische keuken veel invloed op het eetpatroon in Nederland na de Tweede Wereldoorlog. In het hele land werden veel Chinees-Indische restaurants geopend. In de jaren zestig bedroeg het aantal Chinees(-Indische) restaurants ruim tweehonderd en in de jaren zeventig groeide dit aantal uit tot tweeduizend, wat neerkwam op 25% van alle horecagelegenheden. Uit Indonesië kwam onder meer nasi- en bami -goreng, saté, babi pangang, gado gado en kroepoek in de Nederlandse keuken terecht.
De Indonesische keuken kent een grote hoeveelheid kruiden. De meest gebruikte zijn: laos, djintan (komijn), djahé (gemberwortel), kentjoer, koenjit (kurkuma, geelwortel), ketoembar (korianderzaden) en sereh (citroengras). 
Diverse bladeren (daun), zoals daun salam, hetIndische laurierblad en de daun jeroek poeroet (citroenblad). In vrijwel ieder gerecht wordt gebruikgemaakt van uien, knoflook en sambal of lomboks en soms ook gefermenteerde garnalen trassie.
In veel gerechten wordt verder santen (kokosmelk) toegevoegd voor de speciale, zachte smaak. Ook het gebruik van ketjap (sojasaus) is algemeen. Als bijgerecht is er vaak kroepoek, atjar (vaak acar campur) en sambal.
De Indonesische keuken gebruikt als hoofdgerecht steeds rijst (nasi), veelal aangevuld met een sajoer en een vleesgerecht (ook: kip en vis) en eieren (sambal goreng telor), tahoe en tempé komen in veel gerechten voor. Maar er zijn ook gebieden in Indonesië waar veel cassave wordt gegeten in plaats van rijst of tapioca (Molukken).

De lekkerste Indonesische gerechten volgens CNN

Bij een peiling enkele jaren geleden, werd rendang door CNN-lezers verkozen tot het lekkerste gerecht ter wereld. De nieuwssite vond het nu de hoogste tijd om aandacht te besteden aan de Indonesische keuken en stelde een lijst samen van de 40 meest verrukkelijke gerechten uit de Indonesische archipel. Hieronder de top 5 van de lekkerste Indonesische gerechten volgens CNN. 





1. Sambal
Indonesiërs houden over het algemeen van pittig eten. Hoe pittiger, hoe lekkerder Bamisoep zonder rawit, of nasi goreng zonder sambal, is als een stuk vlees zonder zout. Sommige restaurants serveren zelfgemaakte sambal waarmee ze eindeloos experimenteren. Zo heb je bijvoorbeeld sambal gemaakt van durian, jonge manggo of paddenstoelen.





2. Sate
Deze gerookte stukjes vlees op dunne houten spiezen zijn niet alleen populair in Indonesië, maar ook in Nederland. Bij menig Ind(ones)isch gezin in Nederland wordt er bij familiebijeenkomsten, in de zomer maar ook in de winter, wat afgeroosterd.

Sate wordt in Indonesië bestempeld als streetfood en is onder meer te koop bij warungs langs de kant van de weg. Ook zijn er restaurants die zich specialiseren in sate-gerechten. Populaire sate-gerechten zijn sate ayam (kip) en sate kambing (geit).
In chinese restaurants en in gebieden als Bali wordt ook sate babi (varken) geserveerd.





3. Bakso
Bakso (balletjessoep) is een populaire lekkernij in Indonesië. De verkoop van deze Indonesische balletjessoep is een miljardenbusiness. De balletjes zijn gemaakt van kippen- of rundvlees of een mix van beide. Bakso wordt verkocht in eethuisjes of speciale bakso-restaurant, tentjes langs de kant van de weg of rondgebracht in een gerobak (karretje).
 




4. Soto
Soto (maaltijdsoep) is in bijna alle regio’s van Indonesië
te verkrijgen. Elke regio kent weer een andere variant soto
met een eigen, uniekesmaak. De gele kleur van soto ayam komt van kunyit of kurkuma/geelwortel, 1 van de basis ingrediënten van soto. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit kruid een heilzame werking heeft. Kunyit bevat namelijk de stof curcumin die zou kunnen werken als antidepressivum.
Populaire soorten soto zijn soto ayam lamongan, soto padang en soto Betawi. 
  





5. Nasi goreng
Nasi goreng, letterlijk vertaald gebakken rijst, is een populair gerecht in Indonesië en is te koop in eenvoudige eetgelegenheden maar ook in luxe restaurants die daar natuurlijk een hoger prijskaartje aan hangen. Indonesiërs eten Nasi Goreng niet alleen voor het avondeten, maar ook voor de lunch en het ontbijt.


" Rijst is voor Indonesiërs het hoofdvoedsel. Ze eten het ’s morgens, ’s middags en ’s avonds. Zonder rijst is de maaltijd niet compleet

In het algemeen worden in Indonesië alle gerechten koud opgediend, slechts de rijst is warm. Dit komt door de gewoonte om 's morgens voor dag en dauw naar de pasar te gaan en daarna meteen te koken. In het tropische hete klimaat is alle voedsel aan snel bederf onderhevig. Het eten wordt daarna op tafel gezet met daaroverheen een beschermer tegen insecten en de cicak. Die hagedisjes eten niet alleen insecten van de muur en elkaar, maar zijn ook echt diefjes, die gek van zoete hapjes zijn."