woensdag 30 november 2016

Kopi tubruk met pisang goreng… mmmm yammie

De meest gedronken koffie in Indonesië is kopi tubruk. Veel Indonesiërs beginnen de dag met deze zeer eenvoudig te bereiden warme drank. In Indonesië is kopi tubruk bijna overal te verkrijgen. En, voor de prijs hoef je het niet te laten. In sommige eenvoudige eetgelegenheden betaal je nog geen 50 eurocent voor deze 'botsende koffie'. Kopi tubruk is eigenlijk niets meer dan gemalen koffie waar kokend heet water op wordt gegoten. Daar komt de naam tubruk ook vandaan. Tubruk betekent in het Javaans botsen. Het hete water botst met de gemalen koffie.

Het is belangrijk dat het water kokend heet is. Kokend heet water is nodig om de koffiepitjes te laten zinken. Al zullen in de praktijk niet alle pitjes naar de bodem zinken. Het bereiden van kopi tubruk is heel eenvoudig en neemt niet veel tijd in beslag. Doe ongeveer twee theelepels gemalen koffie in een mok en giet er kokend heet water over. Kopi tubruk kan met of zonder suiker gedronken worden. Sommige Indonesiërs doen er ook melk bij, of susu kental manis (gecondenseerde melk) in plaats van suiker en melk.
    
Kopi tubruk werd eeuwen geleden in de Indonesische archipel geïntroduceerd door handelaren uit het Midden-Oosten. Tot op de dag van vandaag drinken Indonesiërs nog steeds heel graag kopi tubruk. Het drinken van een kop botsende koffie is een soort traditie geworden.

Kopi tubruk kan op elk moment van de dag gedronken worden. Het meest favoriete moment van Indonesiërs om deze botsende koffie te drinken, is op een regenachtige dag. En dan het liefst met een heerlijke Indonesische snack erbij zoals pisang goreng (gebakken banaan).

vrijdag 25 november 2016

De gezondheidsvoordelen van thee

In een tropisch land als Indonesië is het belangrijk dat je voldoende drinkt. Een verfrissende dorstlesser en een heel populair drankje onder Indonesiërs is es teh, ijsthee. Niet alleen goedkoop, maar ook nog eens. Thee, koud of warm gedronken, biedt vele gezondheidsvoordelen. Thee kan onder meer het risico op hart- en vaatziekten en Alzheimer verminderen, en kanker helpen voorkomen. Maar dat is niet het enige. 

LAAG CALORIEGEHALTE
Thee bevat weinig tot geen calorieën. In Indonesië verkoopt men ook ijsthee in pakjes of flessen. Bekende merken zijn onder meer Teh SosroTeh Kotak en Teh Gelas. Maar deze drankjes zijn suikerrijk. Het is altijd beter zelf gezette thee te drinken en suiker naar smaak toe te voegen. Maar wat nog beter is, is ongezoete thee.
 
VEEL ANTIOXIDANTEN
Thee zit boordevol antioxidanten. Antioxidanten dragen bij aan een betere gezondheid en
beschermen tegen kanker. Het toevoegen van wat muntblaadjes of limoensap, geeft de thee niet alleen meer smaak, maar verhoogt ook het niveau van de antioxidanten in de thee.

GOED VOOR JE HART
De flavonoïden in thee kunnen het risico op hart- en vaatziekten helpen verlagen, zorgen voor een betere doorstroming van het bloed, beschermen tegen kanker, verminderen het risico op het krijgen van Alzheimer en helpen obesitas te voorkomen.
 
MINDER CAFEÏNE
In thee zit minder cafeïne dan in koffie. En in thee zitten stoffen die de cafeïne afzwakken. 

In Indonesië zijn es teh (ongezoete ijsthee) es teh manis (gezoete ijsthee) of teh hangat (warme kop thee) in elke eet- of drinkgelegenheid te verkrijgen. De prijs van een glas gezoete ijsthee begint vanaf zo'n 3000 rupiah. Voor een kopje warme thee ben je meestal goedkoper uit. De prijzen zijn afhankelijk van verschillende factoren. Een kop thee in een warung (eenvoudig etenshuisje) is bijvoorbeeld goedkoper dan wanneer je thee bestelt in een restaurant.

donderdag 24 november 2016

Weekrecept: Sayur tjampur

Het is ondenkbaar om een rijsttafel te serveren zonder een sayur. (Sajoer) Omdat in de Indonesische keuken de rijst vrijwel altijd droog wordt geserveerd, wordt aan de rijsttafel een sajoer toegevoegd, om de rijst van saus te voorzien.

Ingrediënten: 

1 ui
2 teentjes knoflook
1 theel. laos
2 theel. sambal oelek
2 theel. ketoembar
zout
2 eetl. ketjap manis
500 gram gemengde groenten (sperziebonen, bloemkool, wortel,
spruitjes, taugè, witte kool, aubergine etc.)
3 dl bouillon of water
olie.

Bereiding:

Snijd de ui klein, maak de knoflook schoon en pers hem uit. Meng de ui met de knoflook, de sambal, de laos, de ketoembar, de koenjit met wat zout.
Wrijf het geheel fijn. Fruit de kruiden in wat hete olie ca 2 min.
Voeg de schoongemaakte en kleingesneden groenten en de ketjap toe.
Laat alles nog even mee fruiten. Voeg tenslotte nog bouillon of water toe en laat het gerecht nog ca 5 minuten doorkoken.  


www.roysrecepten.nl 

zaterdag 19 november 2016

De eerste frisdrank in Indonesië

In 2016 viert de allereerste frisdrank in Indonesië zijn 100ste verjaardag. Badak, zo heet de frisdrank, werd in 1916 voor het eerst geproduceerd in de Noord-Sumatraanse stad Pematang Siantar. Badak, wat in het Indonesisch neushoorn betekent, was erg populair ten tijde van het Nederlandse koloniale bewind.

In 1916 richtte de Zwitser Heinrich Surbeck een fabriek op in Pematang Siantar, een stad ten zuidoosten van Medan. Deze fabriek genaamd NV Ijs Fabriek Siantar produceerde ijsblokjes en frisdranken van het merk Badak.
Het is niet duidelijk waarom er voor Pematang Siantar is gekozen als locatie voor de ijsfabriek. Waarschijnlijk ligt het aan de goede kwaliteit van het water in deze stad. Ook woonden er in de omgeving van Pematang Siantar rijke landeigenaren. Een potentiële markt dus voor de fabriek van Heinrich Surbeck.
 
De zaken verliepen voorspoedig. De fabriek produceerde zo'n 35.000 kratten Badak per maand. De frisdrank werd niet alleen verkocht in Noord-Sumatra, maar ook op het eiland Java.

Badak werd geproduceerd in verschillende smaken zoals sinaasappel- en druivensmaak. De populairste smaak was en is nog steeds sarsaparilla. Sarsaparilla is een medicinale plant uit Zuid-Amerika. Het extract van de wortel van de plant wordt gebruikt voor de frisdranken van Badak.

De ijsfabriek in Pematang Siantar produceerde niet alleen ijsblokjes en frisdrank, maar ook bruisend water en passievruchtsap onder het merk Marquisa Sap. De sap werd geëxporteerd naar landen als Nederland, België en Zwitserland.

Ten tijde van de Japanse bezetting en ook na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid, zette de fabriek de productie van frisdranken voort. Voor fabriekseigenaar Surbeck liep het echter niet goed af. Hij werd vermoord door tegenstanders van het Nederlandse koloniale bewind. De kinderen van Surbeck vluchtten naar Europa.

De leiding over de fabriek werd overgenomen door de Indonesiër Elman Tanjung die sinds 1938 in de ijsfabriek van Surbeck werkte. In 1947 keerde Lydia Rosa, de dochter van Surbeck terug naar Indonesië. Zij trouwde er met de Nederlander Otto. Lydia en Otto kregen de leiding over de fabriek. Door de nationalisatie van buitenlandse bedrijven, droegen de twee in 1959 de leiding weer over aan Tanjung.

In 1969 werd de fabriek opgekocht door de Indonesiër Julianus Hutabarat. In 1971 veranderde de naam van de fabriek in PT Pabrik Es Siantar.


De ijsfabriek bestaat nog steeds. Alleen is de productie van frisdranken sterk afgenomen. De fabriek produceert alleen nog Badak sarsapilla en bruisend water. Deze dranken vinden nog steeds gretig aftrek in Medan en Pematang Siantar. Ook in warungs in Jakarta gerund door Indonesiërs uit Medan of Pematang Siantar staat Badak op de drankenlijst.

vrijdag 18 november 2016

Hoe kies je een rijpe durian?

Dit artikel is speciaal voor durian-liefhebbers. De volgende vijf tips kunnen als leidraad dienen voor het kiezen van een heerlijke, rijpe durian. Ga je de volgende keer op de pasar in Indonesië (of bij je in de buurt) op zoek naar dé Koning der Vruchten, lees dan zeker verder.

1. Het uiterlijk
Durians heb je in de kleuren groen, geel en bruin. De kleuren zeggen niet altijd iets over de kwaliteit van de vrucht. Een groene durian betekent niet automatisch dat de durian nog niet rijp is. En een schil die geel van kleur is, betekent niet altijd dat de vrucht al rijp is. Durians die in Indonesië groeien en een groene schil hebben, zijn meestal al rijp.

2. Het geluid
Of een durian rijp is, kun je achterhalen door op de vrucht te gaan kloppen. Een dof geluid
geeft aan dat de durian rijp en klaar is om gegeten te worden. Een hard geluid betekent dat de vrucht nog niet rijp is.

3. De steel
Een rijpe durian valt vanzelf van de boom. Een durian van goede kwaliteit is een durian die dus vanzelf van de boom valt en niet door mensenhanden is geplukt. Een durian die door mensenhanden geplukt is, kun je herkennen aan een fijne, mooie steel die nog aan de vrucht vastzit. Terwijl een ruwe, grove steel laat zien dat de vrucht vanzelf van de boom is gevallen.

4. Het seizoen
Het seizoen waarin de durian groeit, is van invloed op de kwaliteit van het vruchtvlees. Een vrucht die in het regenseizoen geoogst wordt, is meestal niet van goede kwaliteit. Het beste seizoen om de durian te verslinden is in het droge seizoen.

5. De geur
De geur zegt veel over de kwaliteit en de rijpheid van de vrucht. Om te weten of de durian rijp is, is het belangrijk om er eerst aan te ruiken. 
Een sterke geur betekent dat de vrucht al rijp is.

dinsdag 15 november 2016

5 unieke feiten over Kerst in Indonesië

Kerst is een drukke en gezellige tijd. Ook in Indonesië. Grote winkelcentra organiseren verschillende activiteiten; bezoekers kunnen profiteren van hoge kortingen en genieten van de kerstkoren. Kerstbomen sieren de huizen van hen die kerst vieren. Kinderen krijgen kerstcadeaus. Hieronder volgen vijf unieke feiten over Kerst in Indonesië.

1. Twee dagen vrij
In Nederland kennen wij Eerste en Tweede Kerstdag. Ook in Indonesië zijn 25 en 26 december officiële feestdagen. Alleen worden 25 en 26 december in Indonesië geen Eerste en Tweede Kerstdag genoemd, maar libur Natal (Kerstdag) en cuti bersama hari Natal (gezamenlijke vrije dag na kerst). Dat Indonesië, een land waar de meerderheid van de bevolking moslim is, twee officiële vrije feestdagen kent om Kerst te vieren, kan uniek worden genoemd.

2. Neem geen grote tas mee naar de kerstdienst
Deze oproep komt van de Indonesische politie. De reden hiervoor is dat het bij zich dragen van een grote tas, argwaan kan opwekken. Stel je eens voor dat 100 mensen een kerkdienst bijwonen en ieder van hen draagt een grote tas bij zich. Hoeveel tijd is de beveiliging dan wel niet kwijt om elke tas apart te controleren. Sinds de bomaanslagen op kerken met Kerst in 2000, worden religieuze gebouwen met Kerst extra bewaakt.

3. Sinterklas is de kerstman
In het huidige Indonesië wordt de kerstman 'Sinterklas' genoemd, met 1 'a'. 'Sinterklas' in Indonesië is dus niet onze Sinterklaas met dubbel 'a', en de grote, rode mijter. 'Sinterklas' in Indonesië is de kerstman. Verwarrend hè? Al gebruiken veel Indonesiërs tegenwoordig ook 'Santa Claus' om de kerstman aan te duiden.

4. Kue nastar en klappertaart
Twee soorten koekjes die in Indonesië vaak aan tafel worden opgediend met Kerst zijn kue nastar en klappertaart. Nastar is afgeleid van het Nederlandse ananastaart. Kue nastar zijn koekjes met ananasvulling, oftewel ananaskoekjes. Klappertaart is een traditioneel recept uit Manado, Noord-Sulawesi, met als voornaamste ingrediënt kokosvlees. Grappig dat deze twee koekjes met een 'echte Hollandse' naam niet in de Nederlandse winkels verkrijgbaar zijn. Wij zijn ze in elk geval (nog) niet in Nederlandse supermarkten tegengekomen; wel bij onze Indonesische vrienden en kennissen, die de koekjes zelf hebben gemaakt of hebben meegenomen/opgestuurd hebben gekregen uit Indonesië.

5. Verboden om elkaar fijne kerst te wensen
De Indonesische Raad van Ulama's (MUI) heeft een fatwa uitgevaardigd die het de moslimgemeenschap verbiedt christenen een fijne kerst te wensen. Toch trekken veel moslims in Indonesië zich niets van deze fatwa aan. Onze moslimvrienden op Facebook zijn in elk geval niet zuinig met het overbrengen van kerstwensen.

zaterdag 5 november 2016

Sosis Solo (gevulde flensjes)

Gevulde flensjes

Ingrediënten:

100 gr. tarwebloem
1 ei
125 ml water
zout naar smaak
150 gr gehakt
50 gr gesnipperde ui
peper en nootmuskaat naar smaak
1/2 theel. sambal oelek
1 eetl. ketjap manis (zoet)
olie

Bereiding:

Vorm van de bloem, het ei, het water en het zout een glad beslag en maak van het beslag hele dunne flensjes. 

Verhit in een wadjan de olie en fruit daarin de ui glazig en het gehakt rul. Laat het overtollig vet weglopen. Voeg dan de peper, het zout, de sambal, de nootmuskaat en de ketjap manis toe. Roer alles goed door elkaar. Nu eventjes laten afkoelen.

Leg 2 theel. vulling in de lengte op een flensje en rol of vouw het flensje op totdat er een langwerpig pakketje gevormd is. Plak het pakketjes vast met een restje beslag of water. Bak de flensjes daarna heel kort in hete olie.

Als dat niet smullen wordt.


dinsdag 1 november 2016

Heerlijke taugé

Taugé is een kiemgroente. Het is de eerste ontkieming van de sojaboon, de eerste stengel die groeit uit het zaadje.

Taugé is het Indonesische woord voor spruit of kiem en kan dus in principe van allerlei soorten gedroogde bonen gemaakt worden, maar normaal gesproken zijn het ontkiemde mungbonen. ook wel katjang idjo ('groene boon') genoemd. Oorspronkelijk komt het uit Azië en hier wordt taugé toch ook wel veel gebruikt in maaltijden.

Taugé geeft vulling aan een maaltijd en is daarom ook zo populair. Daarnaast bevat het veel voedingsstoffen als vitaminen en ijzer en is daarom ook erg geschikt voor een vegetariërs omdat zij minder ijzer binnenkrijgen. Taugé is lekker knapperig en smaakt een klein beetje naar kool en aarde. Het is licht bitter en wordt zachter wanneer het gekookt of gebakken wordt. Hierdoor is het op beide manieren te eten en goed toe te voegen bij veel verschillende gerechten. Verse taugé hoort wit en stevig te zijn, hooguit de worteltjes iets verkleurd.

Het wordt gemaakt door de mungboon eerst te laten ontkiemen in water, hierna 4 uur bloot te stellen aan zonlicht en daarna in het donker te laten. Hierdoor groeit de kiem niet verder en blijft het de witte stengels zoals wij taugé kennen.

Taugé is erg kwetsbaar en maar kort houdbaar. Het wordt snel slap en verkleurt daarbij in een onaantrekkelijke bruine kleur. Bij het bewaren moeten de aanwijzingen op de verpakking worden gevolgd. Let op de houdbaarheidsdatum en bewaar de groente in de koelkast. Taugé is het hele jaar door verkrijgbaar.

Was de taugé voor gebruik. Als je dat doet in ruim water, komen de groene velletjes van de mungboon bovendrijven en kan je die er makkelijk uitscheppen, doch noodzakelijk is dat niet.

In Aziatische landen wordt taugé eigenlijk nooit rauw gegeten. Meestal wordt het een paar seconden geblancheerd of in een zeef overgoten met kokend water om daarna meteen terug gekoeld te worden in koud water om de knapperigheid te bewaren. Daarna op het laatste moment toevoegen aan soep, roerbakschotels, salades of groenteschotels zoals gado-gado.

Is taugé gezond?

Taugé is een rijke vegetarische bron van proteïnen ofwel eiwitten. Eiwitten hebben mensen dagelijks nodig. In taugé zitten veel mineralen en vitaminen. Op het gebied van mineralen is taugé vooral rijk aan ijzer en calcium. Wat vitaminen betreft zit er veel vitamine A en C in en bevat het enkele vitaminen uit het B-complex. 

Zelf taugé kweken is erg makkelijk.

Zelf taugé kweken is niet moeilijk en kan het hele jaar door. Je hebt er zelfs niet eens een moestuin voor nodig. Wat je wel nodig hebt zijn mungboontjes en een bakje. Vul het bakje met water zodat alle mungboontjes volledig onder water staan en ze kunnen ontkiemen. De eerste vier uur hebben ze veel daglicht nodig, daarna berg je ze op in het donker.

Na vierentwintig uur laat je het water uit het bakje lopen en leg je de boontjes op een vochtig stukje keukenpapier terug in het bakje. Dek het bakje af met bijvoorbeeld een theedoek zodat er geen licht bij komt. Zet het bakje nu op een donkere, koele plek, bijvoorbeeld in je kelder of in een keukenkastje. De komende dagen moet je de boontjes goed nat houden en je zal zien dat de taugé elke dag groeit.

Probeer elke dag de boontjes minstens 2-3 keer per dag om te spoelen met schoon water. Zo voorkom je bacteriegroei. Zet het bakje ook steeds hierna op de kop zodat de boontjes uit kunnen lekken. De groene velletjes die op het water gaan drijven kun je eraf scheppen en weggooien.

Na 5 dagen heb je een heel bakje vol met verse en knapperige taugé.